Ambtenaren zijn de interne adviseurs van de overheid. Als die overheid, bijvoorbeeld de gemeente, zijn zaakjes op orde heeft dan wordt hij ondersteunt door een adequate organisatie met voldoende kennis en capaciteit. Dat is het ideaal; de praktijk is in de regel anders. De trend naar generalisatie heeft er toe geleid dat ambtelijke organisaties qua kennis zijn afgevlakt. Bezuinigingsrondes in combinatie met een groei van regels en taken en het niet kunnen vasthouden van jong talent, heeft de capaciteit en kennis verder onder druk gezet.
Generalisten weten van een heleboel een heel klein beetje of van alles niets, net zo u wilt. Specialisten zijn met hun kennis, netwerk en specifieke invalshoek onmisbaar. De laatste jaren is vanuit meerdere beleidsterreinen en specialisaties aan de bel getrokken. Met name de gemeenten ontberen de noodzakelijke kennis om op onderdelen het lokaal bestuur adequaat te kunnen adviseren. Dat lijkt de komende jaren zeker niet te gaan veranderen. De overheid is als werkgever niet bepaald aantrekkelijk te noemen. Een overdaad aan managers en controllers maakt het de professional, de specialist, lastig en soms onmogelijk om zijn werk naar behoren te doen, zijn verantwoordelijkheid te nemen en snel door te pakken. Van een strategische personeels- en competentieplanning is, ondanks de ronkende HRM-kreten, weinig tot niets te merken. De organisatie van de overheid lijkt meer en meer gebaseerd op wantrouwen wat leidt tot stroperige procedures en eindeloze besluitvormingsprocessen. De beknepen financiële bril en interne machtsspelletjes belemmeren iedere vorm van innovatie.
De enigen die daar plezier van zullen hebben, zijn de bekende bureaus. Want ondanks alle mooie voornemens, leidt het voorgaande er vooral toe dat de overheid zichzelf veroordeelt tot de inhuur van externe kennis en capaciteit.
(Afb. Henk Wentink)
